Dotacje na fotowoltaikę dla gospodarstw domowych w 2024 roku

Program Mój Prąd

Mój Prąd to ogólnopolski program skierowany do osób fizycznych, które zamontowały instalację fotowoltaiczną i/lub urządzenia zwiększające autokonsumpcję. Mogą z niego skorzystać prosumenci rozliczający się w ramach net-billingu, a nabory wniosków odbywają się co roku, w terminach ustalanych przez NFOŚiGW (Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej). W 2024 roku nabór do programu Mój Prąd 6.0 nie został jeszcze ustalony. Szczegóły na ten temat pojawią się najprawdopodobniej w II kwartale roku.

Dla kogo program Mój Prąd?

Do dofinansowania Mój Prąd kwalifikują się przedsięwzięcia, które rozpoczęły się nie wcześniej niż przed 01.02.2020 r. (data początkowa kwalifikowalności kosztów). Za rozpoczęcie inwestycji uważa się datę opłacenia pierwszej faktury lub paragonu, datę przyłączenia mikroinstalacji lub datę montażu systemu, wynikającą z protokołu odbioru – w zależności od tego, co wystąpiło najpierw.

Wniosek Mój Prąd można składać wtedy, gdy przedsięwzięcie się zakończyło – wszystkie instalacje i urządzenia zgłoszone do programu zostały w całości zamontowane, przyłączone, zgłoszone do odpowiednich instytucji i opłacone. Data zakończenia inwestycji to data uruchomienia ostatniego z urządzeń lub opłacenia ostatniego dokumentu płatniczego (faktury, paragonu imiennego) – zależnie od tego, co nastąpiło później.

Ile wynosi wsparcie z programu Mój Prąd?

Ogólna wysokość dofinansowania wynosi do 50% kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia. W ujęciu kwotowym wysokość dotacji Mój Prąd wynosi:

• na mikroinstalację (w przypadku zakupu wyłącznie mikroinstalacji) – 6.000 zł,
• na mikroinstalację (w przypadku zakupu mikroinstalacji i urządzenia zwiększającego autokonsumpcję) – do 7.000 zł,
• na urządzenia zwiększające autokonsumpcję: np. magazyn energii elektrycznej – do 16.000 zł, kolektory słoneczne – do 3.500 zł, gruntową pompę ciepła o podwyższonej klasie efektywności energetycznej – do 28.500 zł, powietrzną pompa ciepła – do 12.600 zł.

Na co można dostać dotację?

Dotację Mój Prąd można otrzymać na zakup i montaż:

• mikroinstalacji fotowoltaicznej o mocy od 2 kW do 10 kW,
• magazynu energii elektrycznej o pojemności minimum 2 kWh, 
• pomp ciepła,
• magazynu ciepła, np. zasobniki CWU zasilane PC lub kotłem elektrycznym, zasobniki CWU z grzałką elektryczną, bufory ciepła,
• systemów do zarządzania energią HEMS/EMS,
• kolektorów słonecznych – od 1 do maksymalnie 50 sztuk, o łącznej powierzchni czynnej od 0,5 do 30 m².

Czyste Powietrze

Dofinansowanie Czyste Powietrze to jeden z największych, polskich programów dotacji na poprawę efektywności energetycznej. Jego odbiorcami są osoby fizyczne, właściciele istniejących budynków jednorodzinnych, którzy chcą wymienić nieekologiczne źródło ciepła. Wsparcie obejmuje dotację i pożyczki z dopłatą.

Dofinansowanie z programu Czyste Powietrze nie wyklucza dotacji na te same inwestycje z gminnych programów niskoemisyjnych pod hasłem Stop Smog i z termomodernizacyjną ulgą podatkową.

Beneficjenci programu Czyste Powietrze

O wsparcie mogą ubiegać się właściciele i współwłaściciele jednorodzinnych domów mieszkalnych lub lokali mieszkalnych wydzielonych w budynkach jednorodzinnych posiadających wyodrębnioną księgę wieczystą.

Program Czyste Powietrze w 2024 roku oferuje różne poziomy dofinansowania, które są dostosowane do dochodów beneficjentów. Uwzględniany jest dochód netto, przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, składki na ubezpieczenia oraz podatek należny.

Progi dochodowe:

1. Pierwsza grupa (podstawowy poziom dotacji): dochód roczny do 135 000 zł.
2. Druga grupa (podwyższony poziom dotacji): przeciętny miesięczny dochód na osobę: do 1894 zł w gospodarstwie wieloosobowym i do 2651 zł w gospodarstwie jednoosobowym.
3. Trzecia grupa (najwyższy poziom dotacji): przeciętny miesięczny dochód na osobę: do 1090 zł w gospodarstwie wieloosobowym, do 1526 zł w gospodarstwie jednoosobowym.

Formy finansowania w Czystym Powietrzu

Program Czyste Powietrze oferuje trzy formy finansowania: dotację, dotację z prefinansowaniem i dotację na częściową spłatę kredytu.

• Dotacja – polega na wypłacie przyznanych środków, przeznaczonych na pokrycie części kosztów kwalifikowanych inwestycji, takich jak wymiana starych pieców czy termomodernizacja.
• Dotacja z prefinansowaniem – dofinansowanie, w którym część środków (w formie zaliczki) jest wypłacana przed rozpoczęciem przedsięwzięcia lub na jego początku. Pozostała część dotacji jest wypłacana po zakończeniu realizacji całego przedsięwzięcia. Prefinansowanie może wynosić do 50% najwyższej możliwej wysokości dotacji, która została przyznana dla danego przedsięwzięcia. Ta forma wsparcia finansowego jest wypłacana jako zaliczka bezpośrednio na rachunek wykonawcy.
• Dotacja na częściową spłatę kredytu – wypłacanego przez banki będące partnerami programu Czyste Powietrze. Środki z dotacji są wykorzystywane do zmniejszenia obciążenia kredytowego beneficjenta.

Czyste Powietrze – warunki

Program został uruchomiony 19 września 2018 roku. Umowy będą podpisywane do 31.12.2027 roku, a wszystkie prace objęte umową muszą zakończyć się do 30.06.2029 roku. Wnioski w programie Czyste powietrze przyjmowane są w trybie ciągłym. Złożyć można je na dwa sposoby – elektronicznie oraz w wersji papierowej.

Stop Smog

Stop Smog to rządowy program skierowany do osób najuboższych, których nie stać na ocieplenie domu i wymianę pieca. Skorzystać z niego mogą osoby mieszkające na terenie gminy z obowiązującą uchwałą antysmogową. Dodatkowo gmina musi mieć podpisaną umowę z NFOŚiGW w sprawie realizacji programu. Beneficjent końcowy może otrzymać środki m.in. na fotowoltaikę, pompy ciepła, termomodernizację czy podłączenie do sieci ciepłowniczej. Program ma trwać do końca 2024 roku.

Bezwzględnie, najważniejszym warunkiem do wzięcia udziału w programie Stop Smog jest prawo własności, współwłasności lub samoistnego posiadania domu jednorodzinnego, którego modernizacja zostanie dofinansowana ze środków projektu.

Przedsięwzięcia finansowane ze środków programu Stop Smog

W ramach programu beneficjenci mogą dokonać:

• wymiany przestarzałych urządzeń, a nawet całych instalacji grzewczych na takie, które spełniają normy niskoemisyjności,
• termomodernizacji nieruchomości w połączeniu z wymianą urządzeń i instalacji grzewczych lub samodzielnie,
• zutylizowania nieekologicznych źródeł ciepła wraz z przyłączami,
• podłączenia do sieci ciepłowniczej lub gazowej,
• zmniejszenia zapotrzebowania budynków mieszkalnych jednorodzinnych na energię dostarczaną na potrzeby ich ogrzewania i podgrzewania wody użytkowej,
• modernizacji systemów wentylacyjnych,
• wymiany stolarki okiennej i drzwiowej zmierzającej do uszczelnienia budynku. 

Wymienione cele nie są oczywiście jedynymi, na które można przeznaczyć środki z oferowanego dofinansowania, gdyż pełna lista takich przedsięwzięć jest naprawdę długa.

Wysokość dofinansowania Stop Smog

Program przewiduje wypłatę nawet 100% dofinansowania szacowanych kosztów inwestycji. Może to być do 53 tys. zł (dotyczy realizacji przedsięwzięcia niskoemisyjnego w jednym budynku, a w przypadku budynku o dwóch lokalach – w jednym lokalu).

Wnioskodawcy w programie Stop Smog (czyli gmina, związek międzygminny, powiat, a także związek metropolitalny w województwie śląskim) mogą uzyskać:

• do 70% dofinansowania kosztów inwestycji (w przypadku gmin do 100 tys. mieszkańców),
• poniżej 70% współfinansowania (w przypadku gmin powyżej 100 tys. mieszkańców).

Wkład własny w wysokości 30% gmina może uzupełnić środkami z Funduszu Termomodernizacji i remontów.

Ulga termomodernizacyjna

Ulga termomodernizacyjna to narzędzie wsparcia dla działań z zakresu efektywności energetycznej. Przyjmuje formę odliczenia kosztów inwestycji proekologicznej od podstawy obliczenia podatku. Ulga skierowana jest do właścicieli budynków jednorodzinnych rozliczających się liniowo, wg. skali podatkowej lub ryczałtem. Ulga została uruchomiona w 2019 roku i obowiązuje do odwołania.

Ulga termomodernizacyjna 2024 – na czym polega?

Ulga termomodernizacyjna daje możliwość odliczenia od podstawy obliczenia podatku (lub przychodów w przypadku podatku zryczałtowanego) kosztów poniesionych na przeprowadzenie przedsięwzięć termomodernizacyjnych w domu jednorodzinnym. Ulgą objęte mogą zostać przedsięwzięcia termomodernizacyjne, rozpoczęte po 01.01.2019 roku.

Ile wynosi ulga termomodernizacyjna?

Limit odliczeń, których podatnik może dokonać w ramach ulgi termomodernizacyjnej, wynosi 53.000 zł. Dotyczy on wszystkich przedsięwzięć realizowanych w budynkach, których podatnik jest właścicielem. Zatem nawet jeśli posiadasz tytuł prawny do trzech budynków i w każdym z nich dokonujesz przedsięwzięć termomodernizacyjnych na łączną kwotę 60.000 zł, odliczyć możesz jedynie kwotę 53.000 zł.

Dobra wiadomość jest jednak taka, że możliwość odliczeń przysługuje każdego podatnikowi z osobna. A zatem, jeśli np. małżonkowie są współwłaścicielami danej nieruchomości, każdemu z nich przysługuje prawo do ulgi na łączną kwotę 106.000 zł.

Kto może skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej?

Upust podatkowy skierowany jest do podatników opodatkowanych podatkiem liniowym (19%), według skali podatkowej (12% lub 32%), bądź ryczałtem od dochodów ewidencjonowanych, którzy:

• są właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego – podatnik musi zatem posiadać tytuł prawny do nieruchomości,
• ponieśli wydatki na termomodernizację budynku jednorodzinnego – bez względu na to, czy korzystali ze środków własnych, czy zaciągnęli na ten cel kredyt.

Ulga termomodernizacyjna 2024 – co obejmuje i co można odliczyć?

W ramach ulgi termomodernizacyjne w 2024 odliczyć można:

• ulepszenie budynku, które pozwala zmniejszyć jego zapotrzebowanie na energię niezbędną do ogrzewania budynków lub przygotowywania ciepłej wody użytkowej,
• ulepszenia, które ograniczą straty energii oraz zużycie energii dostarczanej do budynku,
• inwestycje w przyłącze techniczne do scentralizowanego źródła ciepła, w związku z rezygnacją z lokalnego źródła ciepła (np. pieca),
• całkowitą lub częściową zmianę źródła energii na odnawialne źródło energii,
• zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji.

To jakie konkretnie działania i materiały budowlane podlegają uldze termomodernizacyjnej, określa rozporządzenie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie określenia wykazu rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych. Wśród nich można wymienić zakup i montaż:

• materiałów budowlanych do ocieplania przegród budowlanych, balkonów, fundamentów lub materiałów służących ochronie przed zawilgoceniem,
• stolarki okiennej i drzwiowej,
• węzła cieplnego z programatorem,
• zbiornika na gaz lub olej,
• źródła ciepła na kocioł gazowy kondensacyjny, kocioł olejowy kondensacyjny, kocioł na paliwo spełniający normy KE 2015/1189, pompę ciepła – wraz z niezbędnym osprzętem.

Inne przedsięwzięcia przewidziane do finansowania to:

• demontaż starego źródła ciepła,
• wykonanie przyłącza do sieci gazowniczej lub ciepłowniczej,
• zakup i montaż lub wymiana instalacji grzewczej, instalacji przygotowywania c.w.u.,
• zakup materiałów do ogrzewania elektrycznego,
• zakup i montaż kolektora cieplnego lub fotowoltaiki,
• wykonanie audytu energetycznego lub analizy termograficznej budynku przed termomodernizacją – nie ma jednak obowiązku jego wykonania,
• wykonanie ekspertyzy ornitologicznej i chiropterologicznej,
• uruchomienie i regulacja źródła ciepła wraz z analizą spalin,
• regulacja i równoważenie hydrauliczne instalacji.

Ulga termomodernizacyjna a Czyste powietrze i Mój prąd

Ulgę termomodernizacyjną mylnie utożsamia się z programem Czyste powietrze. Są to dwie różne formy wsparcia, które można ze sobą łączyć. Ogólna zasada przy korzystaniu jednocześnie z ulgi termomodernizacyjnej i programu Czyste powietrze jest taka, że przedsięwzięcia sfinansowane dotacją, nie mogą być częścią odliczeń dokonywanych w ramach ulgi.

Oznacza to, że jeśli łączne wydatki na modernizację wyniosły 30.000 zł, z czego 7.000 zł pokryła dotacja Czyste powietrze, do odliczeń w ramach ulgi kwalifikuje się jedynie pozostałe 23.000 zł.

Podobnie sprawa wygląda w przypadku ulgi termomodernizacyjnej i programu Mój prąd. Jeśli instalacja fotowoltaiczna kosztowała 30.000 zł, a inwestor uzyskał np. 6.000 zł dofinansowania Mój prąd, to w zeznaniu, od dochodu będzie mógł odliczyć pozostałe 24.000 zł.

Premia termomodernizacyjna

Premia termomodernizacyjna to dofinansowanie na termomodernizację budynków, obejmujące m.in. inwestycje w fotowoltaikę, pompy ciepła, ocieplenie budynku, rekuperację i inne. Przyjmuje formę dopłaty do kredytu i mogą z niej skorzystać m.in. osoby fizyczne, wspólnoty i spółdzielnie, firmy, rolnicy i inni. Nabór wniosków jest ciągły i będzie prowadzony do 30.06.2026 roku.

Na co można przeznaczyć premię termomodernizacyjną?

Według zasad przyznawania premii termomodernizacyjnej przedsięwzięciem termomodernizacyjnym może być:

• ulepszenie, dzięki któremu ogranicza się roczne zapotrzebowanie na energię dostarczaną do ogrzewania i przygotowywania ciepłej wody użytkowej w budynkach. Wymagana w tym wariancie minimalna oszczędność energii to 10%, jeśli modernizacja dotyczy wyłącznie systemu grzewczego lub 25% w pozostałych przypadkach. W praktyce mowa tu o takich działaniach jak: ocieplenie przegród, wymiana okien i drzwi, montaż rekuperacji, izolacja instalacji systemu ogrzewania,
• ulepszenie, które zapewni minimum 25% mniejsze straty energii pierwotnej w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz zasilających je lokalnych źródłach ciepła (warunkiem jest, że budynek już spełnia wymogi prawa budowlanego w zakresie efektywności energetycznej),
• przygotowanie przyłącza technicznego do sieci ciepłowniczej, po zlikwidowaniu lokalnego źródła ciepła. Oszczędność kosztów dostarczenia ciepła musi wynieść co najmniej 20% w stosunku rocznym,
• zastosowanie instalacji OZE lub wysokosprawnej kogeneracji.

Premia termomodernizacyjna – dla kogo?

Beneficjentem premii termomodernizacyjnej może być każdy właściciel lub zarządca budynku, bez względu na status prawny – z wyłączeniem jednostek budżetowych (państwowych i samorządowych) oraz samorządowych zakładów budżetowych. Premia termomodernizacyjna jest również skierowana do inwestorów, którzy przynajmniej 50% kosztów przedsięwzięcia termomodernizacyjnego pokrywają z kredytu bankowego. Jednocześnie kwota kredytu nie może być niższa niż wysokość premii termomodernizacyjnej. To oznacza, że jeśli sfinansujesz przedsięwzięcie wyłącznie z własnych środków, nie możesz ubiegać się o tę formę wsparcia.

Wysokość premii termomodernizacyjnej w 2024 roku

Wysokość premii termomodernizacyjnej w 2024 roku wynosi:

• 26% kosztów przedsięwzięcia termomodernizacyjnego,
• 31% kosztów przedsięwzięcia termomodernizacyjnego – jeśli jego elementem jest montaż instalacji odnawialnego źródła energii o mocy 1 kW (w przypadku domów jednorodzinnych) lub 6 kW (w przypadku pozostałych budynków).

Jednocześnie, koszt wdrożenia instalacji OZE musi stanowić co najmniej 10% łącznych kosztów przedsięwzięcia termomodernizacyjnego. Co więcej, jeśli z audytu będzie wynikało, że budynek będzie spełniał bieżące standardy energetyczne, właściciele lub zarządcy budynków wielorodzinnych będą mogli otrzymać dodatkowo grant termomodernizacyjny, w wysokości dodatkowych 10%.

Zobacz również:

Bezpieczny montaż zestawów fotowoltaicznych: Najlepsze praktyki i wskazówki